Poradniki

Pokaż poradniki w kategorii:

BIK – bariera na drodze do kredytu

bikbr - 15.03.2013 | 11:47

Biuro Informacji Kredytowej S.A. (BIK S.A.) stanowi bazę, w której są gromadzone, przetwarzane i udostępniane informacje o wszystkich naszych zobowiązaniach, rachunkach, a także ich stanach. W BIK - u odnotowywane są nawet nasze zapytania (wnioski) o kredyt, czy kartę kredytową. Dane mogą być przetwarzane do 5 lat po wygaśnięciu zobowiązania. BIK wykorzystywany jest przez wszystkie banki i skoki działające na rynku do sprawdzenia wiarygodności potencjalnych Klientów. Widnieje tu zarówna nasza pozytywna i negatywna historia. Jeżeli jesteśmy Klientem, który w przeszłości systematycznie spłacał kredyt, bez żadnych opóźnień, to nie powinniśmy mieć trudności z uzyskaniem kredytu. Ale już duża część banków niechętnie udzieli kredytu Klientom, którzy nie mieli w przeszłości żadnych zobowiązań i w związku z tym nie mogą się wykazać żadną historią kredytową. Podobnie wygląda sytuacja, gdy mamy opóźnienia w spłacie kredytu. Im są one większe, tym bank ocenia nas mniej wiarygodniej. W przypadku przeterminowania płatności rat powyżej 90 dni stajemy się dla większości instytucji finansowych klientem zbyt ryzykownym do udzielenia kredytu.

BR czyli Bankowy Rejestr jest bazą, w której widnieje tylko nasza zła historia kredytowa. Jest to - potocznie mówiąc - czarna lista Klientów, którym nie należy udzielać żadnych kredytów. Do tej bazy wpisywani są wszyscy klienci banków lub skok-ów, których przeterminowania w spłatach zobowiązań przekroczyły 60 dni. Tu, tak samo jak w BIK-u, nasze dane mogą być przetwarzane nawet do 5 lat po uregulowaniu zobowiązania.

BIG czyli Biuro Informacji Gospodarczej SA stanowi bazę, w której są gromadzone, przetwarzane i udostępniane informacje o zobowiązaniach, których wysokość przekracza kwotę 200 złotych – w przypadku konsumentów i 500 złotych – w przypadku przedsiębiorców. Aby takie zobowiązanie mogło trafić do rejestru zadłużenie musi być przeterminowane co najmniej 60 dni oraz musiał upłynąć co najmniej miesiąc od wysłania listem poleconym lub dostarczenia do rąk własnych dłużnika wezwania do zapłaty zawierającego ostrzeżenie o zamiarze umieszczenia jego zobowiązania w tym rejestrze. Istnieje również możliwość przekazania danych dłużnika do BIG S.A. na podstawie sądowego tytułu wykonawczego. Wówczas kwota zaległych należności nie ma znaczenia.

Na rynku polskim istnieją trzy Biura Informacji Gospodarczej: KRD, Info Monitor oraz ERIF. Warto systematycznie sprawdzać, czy nasze dane nie figurują w wymienionych bazach, nawet jeżeli na chwilę obecną nie potrzebujemy kredytu. Negatywny wpis może uniemożliwić uzyskanie karty kredytowej, zakupu na raty, czy nawet wykupu abonamentu telefonicznego. Coraz więcej właścicieli mieszkań sprawdza potencjalnych lokatorów przed podjęciem decyzji o zawarciu umowy najmu. Na rynku pojawiły się firmy wyspecjalizowane w analizie raportów BIK, BR czy KRD. Przykładem jest Kancelaria Prawna BIKBR z Gdyni, która oferuje pomoc w uzyskaniu takiego raportu oraz w przeprowadzeniu szczegółowej analizy danych, które figurują w raporcie.

Historie naszych klientów.

Przykłady klientów, którzy nie wiedzieli, że mają wobec banków jakieś zaległości finansowe jest naprawdę wiele. Są sytuacje, w których banki nie mają obowiązku informowania nas o powstałych zaległościach.

Jedna z klientek otworzyła konto w banku za pośrednictwem swojego pracodawcy. Dziesięć lat później, kiedy ubiegała się o kredyt, okazało się, że konto od roku czasu stało się płatne. Bank zażądał zwrotu opłaty za konto plus odsetki. Klientka nie dostawała żadnych informacji o tym, że zmieniły się opłaty w banku i że zalega wobec tej instytucji. Niestety, przy przeterminowaniach, które były widoczne w rejestrze BIK na ok. 365 dni, otrzymanie kredytu było możliwe dopiero po tym, jak sprawa została wyjaśniona i informacja została usunięta z BIK-u. Niemniej, Klientka miała szczęście, że sprzedający jej nieruchomość poczekał trzy miesiące dłużej na zapłatę za mieszkanie, które kupowała.

Inna klientka w momencie ubiegania się o kredyt hipoteczny dowiedziała się, że bank w którym 3 lata temu brała kredyt gotówkowy na pralkę, dodatkowo do kredytu dopisał kartę kredytową. Dopiero przy złożeniu wniosku o kredyt mieszkaniowy sprawa ujrzała światło dzienne. Klientka nic o zaistniałym fakcie nie wiedziała, nie przychodziły do niej żadne informacje, a samej karty także nie otrzymała. Natomiast fakt posiadania kolejnego zobowiązania wyraźnie wpłynął na obniżenie zdolności kredytowej. Wypłata kredytu znacząco się przez to przesunęła. Zobowiązanie należało najpierw uregulować i zamknąć.

Kolejny przykład dotyczy klienta, który - jak wielu naszych rodaków - mieszka i pracuje poza granicami Polski. Jako, że zarobki naszego klienta były dużo wyższe niż średnia krajowa, zostało mu zaproponowane otwarcie rachunku VIP. Umowa umożliwiała bankowi uruchomienie debetu bez podpisywania dodatkowych wniosków i załączników do umowy, z czego nie zdawał sobie sprawy. Przebywając na urlopie w Polsce klient wypłacił z konta środki powyżej dostępnej kwoty, co spowodowało wejście w limit kredytowy. O zaistniałym fakcie bank nie był w stanie poinformować klienta; system informatyczny nie przewidywał możliwości wpisania kodu pocztowego innego kraju niż Polski. Cała historia nabrała nieprzyjemnego wymiaru w chwili podpisania umowy przedwstępnej na zakup mieszkania i odrzucenia wniosku kredytowego przez bank. Podobnie jak w poprzednim przypadku klient stracił kilka miesięcy na wyjaśnienie sytuacji, ale zbywca mieszkania znalazł innego nabywcę.

Kolejna historia pokazuje, dlaczego tak bardzo ważne jest otrzymanie od instytucji, w których mamy zobowiązania, potwierdzenia zamknięcia i całkowitego rozliczenia naszych kart, kont czy kredytów. Klient zaciągnął kredyt gotówkowy, który spłacił w 2001 roku. Kiedy chciał zaciągnąć kolejny kredyt (a miało to miejsce 6 lat później) okazało się, że na kredycie z 2001 powstała drobna niedopłata i kredyt gotówkowy nie został do końca rozliczony. Niedopłata wraz z odsetkami karnymi urosła do znacznej kwoty, a sześcioletnie opóźnienie figurujące w raporcie BIK uniemożliwiało uzyskanie kredytu. Po raz kolejny klient stracił dużo czasu i pieniędzy na przywrócenie swojego dobrego imienia.

W życiu mogą nas spotkać także nieprzewidziane sytuacje, które nie zależą od nas np. kiedy straciliśmy pracę, ktoś w rodzinie poważnie się rozchorował, a bank nie chce odroczyć spłaty. Każda restrukturyzacja kredytu – czyli ugoda, wiążę się z informacją w BIK-u o tym, że była windykacja. Restrukturyzacja uniemożliwia nam zaciągniecie kredytu przez następne 5 lat od chwili, w której skończyliśmy spłacać dane zobowiązanie. Warto zdać sobie też sprawę, że jeżeli - przykładowo - rok nie spłacaliśmy na czas rat, a przez kolejne 3 lata dokonywaliśmy spłat regularnie, to każdy kolejny bank najprawdopodobniej odmówi nam udzielenia kredytu. Nie będzie miało znaczenia, że od kilku lat spłacamy kredyt systematycznie. W tej sytuacji warto zadać sobie pytanie, czy zawierając porozumienie z bankiem w przedmiocie restrukturyzacji kredytu lub innego rodzaju ugodę zmieniającą warunki spłaty zobowiązania nie lepiej przekazać tę czynność profesjonalistom. Pełnomocnicy specjalizujący się w tej gałęzi prawa potrafią przewidzieć konsekwencje prawne pewnych zapisów i tak formułują klauzule, aby uchronić klienta przed przykrymi niespodziankami.

Należy także unikać sprawdzania oferty banku poprzez składanie zapytań o kredyt lub kartę kredytową. Choć bank o tym nie informuje, to każdy wniosek wiąże się z zapytaniem w raporcie BIK, które obniża nasze punkty. Punkty te zwane są w bankach scoringiem. Od tego, ile mamy punktów w BIK-u zależy, do jakiej grupy Klienta bank nas przydzieli. Już nawet trzy zapytania mogą nam uniemożliwić uzyskanie kredytu w niektórych bankach.

Powyższe przykłady pokazują, jak ważne jest regularne kontrolowanie zakresu przetwarzanych danych w rejestrze BIK i BIG. Warto przygotować się na wszelkie sytuacje. Nigdy przecież nie wiemy, czy za tydzień, miesiąc, rok nie będziemy potrzebowali wsparcia finansowego ze strony banku.

Kamila Misztela
Kancelaria Prawna BIKBR